نرم و سست . و نخلة حاشك : خرما بن بسيار بار . و قوس حاشك : كمان سخت . حاشم ( h cam ) ا خ . ع . پدر قبيله‌اى از تازيان . حاشى ( h c ) ع . اسم فعل مانند حاشا و حاش . مر . حاش و حاشا . حاشية ( h ceyat ) ا . ع . چون واوى باشد ريزه‌اى از شتران . و مردم خرد و فرومايه . و چون يائى بود كرانهء جامه و جز آن . و اهل مرد و كسان وى . و ناحيهء مرد و سايهء وى . ج : حواشى . و عيش رقيق الحواشى : زيست خوش و فراخ . حاشيتان ( h ceyat ne ) ا خ . ع . به صيغهء تثنيه ابن مخاض و ابن لبون . حاشيش ( h cic ) ا . ع . چرس و فربيون . حاشيه ( h cie ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كناره و خرچه و لب و حد . و لب مرز . و لب نهر . و دامن لباس و سجاف و مغزى آن . و كنارهء صفحهء نوشته و شرحى كه بر بعضى فقرات كتابى نويسند . و نوكر . و مصاحب و همدم رفيق و يار غار . و اهل و عيال شخص و خويشاوندان وى . و طرف و جانب . و كشور و ديار . و سايه . و حمايت و پشتى . حاشيه بوس ( h cie - bus ) ص . پ . آنكه بر دامن كسى بوسه زند . حاشيه دار ( h cie - d r ) ص . پ . محشى و هرآنچه داراى لبه و كناره بود . حاشيه گواه ( h cie - gov h ) ا . پ . شاهدى كه نام وى در حاشيه نوشته شده باشد . حاشيه نشين ( h cie - necin ) ا . پ . كسى كه در كنار مجلس نشسته باشد . حاصب ( h seb ) ا . ع . باد سخت كه سنگريزه و خاك بردارد . و ريزه‌هاى برف و يخ كه از هم ريزد . و ابر كه برف و يخ بارد . و سنگريزه . حاصة ( h ssat ) ا و ص . ع . علتى كه موى سر بريزاند . و بينهم رحم حاصة اى محصوصة مقطوعة او ذات حص اى قطع . حاصد ( h sed ) ص . ع . دروندهء كشت و يا گياه باداس . ج : حصدة و حصاد . حاصر ( h ser ) ا . ع . كسى و يا چيزى كه سد نمايد و چيزى كه سد شود . و محاسب و شمارنده . و جلوگير . و حصير و حصيرباف . و قابض . حاصل ( h sel ) ا . ع . آنچه ثابت و باقى ماند از هر چيز بعد رفتن ما سواى آن . و بقيهء چيزى . و نقد چيزى . ج : حواصل . حاصل ( h sel ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - واضح و ظاهر و هويدا . و محصول و بياور و درود و آنچه جمع شود از قبيل غله و ميوه . و منفعت و سود . و ماليات و خراج . و مبلغ . و نتيجه و مقصود . و انبار كاروانسرا . و حاصل ضرب : نتيجهء ضرب و عدد ثالثى كه از ضرب دو عدد درهم حاصل شود . و حاصل قسمت : خارج قسمت . و حاصل الامر : خلاصهء مطلب . و حاصل كلام : مختصرا و خلاصهء كلام . و حاصل مصدر : اسم مصدر و اسم مشتق از مصدر . و حاصل آمدن : ببار آمدن و هويدا شدن . و حاصل بازار : محصول بازار . و خراج بازار . و حاصل شدن : پيدا شدن و يافت شدن . و حاصل كردن و يا حاصل ساختن : پيدا كردن و هويدا ساختن . و جمع كردن و فراهم آوردن . و لذت بردن . و دلنوازى و مهربانى كردن . حاصلات ( h sel t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حاصلها و محصولها . حاصل خيز ( h sel - xiz ) ا . پ . مثمر و با ثمر و داراى محصول و فايده . حاصل دار ( h sel - d r ) ا . پ . جمع دار و صاحب جمع و تحصيل‌دار . حاصن ( h sen ) ص . ع . زن پارسا و يا زن شوهردار . ج : حواصن . حاصنات ( h sen t ) ع . ج . حاصنة . حاصنة ( h senat ) ص . ع . زن پارسا و يا زن شوهردار . ج : حاصنات و حواصن . حاضر ( h zer ) ا و ص . ع . در آيندهء بمجلس و آيندهء پس از غيبت . ج : حضر ( hozzar ) و حضور و حضار و حضر ( hazer ) . و فلان حاضر بموضع كذا يعنى فلان مقيم است به آنجاى . و كذلك فلان على الماء حاضر . ج : حضار و حضرة . و نيز حاضر : شهرى و مقيم در شهر - خلاف بادى . و قبيله‌اى بزرگ . و ا خ : كوهى از كوههاى دهناء و دهى به قنسرين . و محله‌اى بزرگ به ظاهر حلب . حاضر ( h zer ) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - مستعد و آماده و مهيا و موجود . و آگاه . و نقد - خلاف نسيه - و روبرو كه در حضور شخص باشد - خلاف غايب . و متصرف در جاى . و حاضر شدن : پديد آمدن و ظاهر شدن . و روبرو و مقابل گشتن . و آمدن و آگاه شدن . و مستعد و مهيا گشتن و آماده شدن . و حاضر كردن : تيار كردن و آماده و مهيا كردن . و تدارك نمودن و موجود ساختن و آماده و مستعد ساختن . و حاضر و ناظر : از صفات خداوند عالميان جل شأنه مىباشد يعنى در همه وقت و در هر حال موجود و بينا مىباشد . حاضرات ( h zer t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آمرپريان و ديوان و برانگيزانندهء آنان .